Қош келдіңіздер!!! 03. 07. 18



Дата04.07.2018
өлшемі4.34 Mb.
  • Қош келдіңіздер!!!
  • 03.07.18
  • Кемпрекова Ж.Ж.
  • “Сатылай кешенді талдау технологиясының ұтымдылығы”
  • Мақсаты:
  • Уақыт талабына сай ұлтжанды, саналы, білімді ұрпақ тәрбиелеу.
  • 03.07.18
  • Кемпрекова Ж.Ж.
  • Қазақ тілінің граматикасын меңгерту.
  • Интерактивті тақтамен жұмыс жүргізу. Интернет арқылы мәліметтер жинау.
  • Озат тәжірибені сабақта қолдану.
  • Әдебиет теориясынан білім беру.
  • «Сабақ беру-жай шеберлік емес, жаңадан жаңаны табатын өнер»
  • Оқушы көркем әдебиет оқиды.
  • Өзінің адамдық болмысын қалыптастырады.
  • Өз халқының әдебиетінің тарихын меңгереді
  • Дарынды оқушылар әдебиет әлеміне шығады. Оқушының ізденушілік, шығармашылық қабілеті артады.
  • Менің шәкірттерімнің жетістіктері
  • Тіл білімі салаларын сатылай кешенді талдау жүйесі
  • 1. Синтаксистік талдау, нысаны – сөйлем, оның түрлері, сөз тіркесі, оның түрлері
  • а) Айтылу сазы мен мазмұны
  • ә) Құрылысы
  • б) Сөйлем мүшелері
  • в) Сөз тіркесі
  • г) Сөздердің байланысу түрлері
  • ғ) Сөздердің байланысу тәсілдері
  • 2. Сөзжасамдық ( сөздердің жасалжолдары) талдау, нысаны – сөз
  • 3. Морфологиялық талдау, нысаны – сөз
  • а) Сөз таптары
  • ә)Қосымшалар,олардың грамматикалық мағынасы
  • 4. Лексикалық талдау, нысаны – сөз,сөздердің әр алуан мағыналары
  • а) Сөздің атауыш номинатив немесе тура мағынасы
  • ә) Сөздің құбылысты атап білдірген мағынасы
  • б) Шығу тегіне байланысты мағынасы (түпкі,туынды)
  • в)Сөздің тіркесу сипатына байланысты туған мағынасы
  • г)Сөздің стилистикалық қызметіне байланысты мағынасы
  • 5. 1. Фонетикалық талдау, нысаны –сөз
  • а) Сөздердің айтылу, жасалу, жазылу жолдары
  • ә) Буын, оның түрлері
  • б) Екпін
  • в) Үндестік заңы, буын үндестігі
  • г) Дыбыс үндестігі (ілгерінді, кейінді,
  • тоғыспалы ықпал)
  • 5. 2. Дыбыстарға математикалық тәсілмен мінездеме беру
  • Адамдар
  • 1. Бұл сөз екі құрамнан тұр: адам + дар
  • 2.Тұлғасына қарай – адам – негізгі түбір. Себебі сөздің әрі қарай бөлшектенбейтін мағына беретін негізгі бөлігі.
  • 3. Құрылысына қарай дара. Себебі бір ғана негізгі түбірден тұр.
  • 4.Сөзде бір лексикалық, екі грамматикалық мағына бар.
  • 5.Лексикалық мағынасы – табиғаттың бір бөлшегі, тіршілік иесі.
  • 6.1.Бірінші грамматикалық мағынасы - лексикалық мағынаның жалпылануынан жасалған жалпы грамматикалық мағына- зат есім.
  • 6.2.Екінші грамматикалық мағынасы атау септігінің нөлдік тұлғасы арқылы берілген категориялық грамматикалық мағына - атауыштық мағына.
  • 7. Адамдар кімдер деген сұраққа жауап береді. Ендеше, бұл – зат есім. Зат есім дегеніміз – кім, не, кімдер, нелер т.б.сұрақтарға жауап беріп, заттың нәрсенің, құбылыс-тың, деректі, дерексіз ұғымдардың атауын білдіретін сөз табы.
  • 8. Мағынасына қарай
  • а) жалпы есім, себебі біркелкі тіршіліиесі-нің жалпылай атауы;
  • ә) жанды, себебі тіршілік иесі;
  • б) деректі, себебі көзбек көріп, қолмен ұстап тануға болатын деректі ұғым атауы.
  • в) нақты, себебі деректі болған нәрсе нақты болады.

Сабақтың тақырыбы: Фонетика тарауын қайталау.

  • Сабақтың тақырыбы: Фонетика тарауын қайталау.
  • Сабақтың мақсаты: а) білімділік - фонетикадан өтілген тақырыптарды пысықтау;
  • ә) дамытушылық - фонологиялық талдау, ажырату, салыстыру, дағдылары мен ой - өрісін,
  • тілін дамыту;
  • б) тәрбиелік - сөйлеу мәдениетін қалыптастыру, эстетикалық тәрбие беру;
  • Сабақтың типі: Білімді жинақтау, қорытындылау.
  • Сабақтың түрі: Саяхат сабағы.
  • Сабақтың әдісі: Талдау, сұрақ – жауап, жазба жұмысы.
  • Сабақтың көрнекілігі: Слайдтар
  • Пәнаралық байланыс: Қазақ әдебиеті, география, сурет, математика.
  • Сабақтың барысы:
  • 1.Ұйымдастыру кезеңі (сабақтың ашылу рәсімі)
  • Әрбір адам?
  • Туысым, досым, жұрағат.
  • Әрбір сабақ?
  • Үйрену, ұғу, ұлағат.
  • Әрбір ісім?
  • Тірлік, тірек, адамдық.
  • Әрбір сөзім?
  • Шындық, бірлік, адалдық.
  • (сыныпты топқа бөлу, бағалауды түсіндіру)
  • 2.Үй тапсырмасын сұрау:
  • Үйге балалар орфография және орфоэпиялық сөздіктерді пайдалана отырып айтылуымен жазылуында өзгешелігі бар он сөзден жазып келуге бергенмін.
  • - Кәне балалар, үйге берілген тапсырманы кім оқиды?
  • Үлгі: басшы – башшы
  • 3.Қызығушылығын ояту.
  • Енді балалар, бүгінгі сабағымызды не жайында екенін білу үшін мына математикалық сөзжұмбақты шешсеңдер деймін. Бұл сандар алфавиттік жүйе бойынша қойылған. Соны тауып көрейік.
  • а) Балалар алдарыңда «Тіл білімінің картасы» ілінген. Біз 5 – сыныпта фонетика ауылын зерттедік. Мына суреттегі Фонетика ауылына көз салыңдар. Мына суретте ірі өзен Тасымал ағып жатыр, ал мынау биік тау Екпін, кіші ауылдар: Буын, Үндестік, дыбыс үндестігі, буын үндестігі. Мына екі ірі үй Дауысты мен Дауыссызды көріп отырсыздар.Ал фонетика елімен шекаралас Морфология, Синтаксис, Лексика ауылдары орналасқан. Ал балалар енді осы суреттегі қандай ауылдарда қонақта болдық?
  • Балалар:
  • - Лексика, фонетика ауылдарында.
  • Ендеше біз бүгін фонетика ауылына соңғы рет саяхат жасап, фонетика ауылының адамдарымен жүздесіп, қоштасып қайтсақ деймін.
  • 4.Өткенді қайталау:
  • Балалар фонетика тарауы бойынша мына сандардың құпиясын ашып көрейік.
  • 29
  • 20
  • 18
  • 8
  • 25
  • 12
  • 14
  • 1
  • Ф
  • о
  • н
  • е
  • т
  • и
  • к
  • а

Фонетикалық талдаудың үлгісі

  • Фонетикалық талдаудың үлгісі
  • Берілген сөз: кітаптар
  • ♦Аралас буынды сөз: жіңішке буын + жуан буын;
  • ♦ Буын түрлері: кі-тап- тар –а.б.; б.б.; б.б.;
  • ♦ Тасымал: 1)кі-таптар; 2)кітап-тар; 3) Ø
  • ♦ Екпін: Қазақ тілінде екпін соңғы буынға түседі: кітаптàр
  • ♦ Буын үндестігі заңына бағынады: кітап сөзінің соңғы буыны жуан, да жуан буынды.
  • ♦ Дыбыс үндестігі заңына сәйкес: соңғы дыбысы қатаң ∆ дыбысқа аяқталғандықтан, да қатаң ∆ дыбыстан басталады.
  • Математикалық тәсілмен дыбыстық талдау
  • Берілген сөз: кітаптар
  • O- дыбыс белгісі, -дауысты дыбыс белгісі, ∆- дауыссыз дыбыс белгісі. O=+∆ -?
  • Шешуі: 8O=3+5∆
  • 1) Тілдің қатысына қарай: 1) ∆Үн мен салдырдың қатысына қарай:
  • 3= 2(а2) жуан 5∆= 4(к,т2,п) қатаң
  • 1(і) жіңішке 1(р)үнді ∆, ұяң ∆
  • 2)Жақтың қатысына қарай:
  • 3= 2(а2) ашық
  • 1(і) қысаң 
  • 3)Ерін мен езудің қатысына қарай:
  • 3= 2(а2, і) езулік
  • еріндік  Ø

б) Дыбыстарды сатылай талдау

  • б) Дыбыстарды сатылай талдау
  • І топ
  • 1. Бұл – дауысты дыбыс. Себебі бұл дыбысты айтқанда
  • Неден шыққан ауа ауыз қуысында ешбір кедергіге ұшырамай
  • еркін шығады.
  • 2. Тілдің қатысына қарай тіл арты немесе жуан дауысты дыбыс.
  • Себебі бұл дыбыс айтқанда тілдің ұшы сәл артқа қарай тартылып, үсті дөңестенеді.
  • 3. Жақтың ашылу дәрежесіне қарай ашық дауысты. Себебі бұл
  • дыбысты айтқанда жақ кең ашылып, ауа еркін шығады.
  • 4. Ерін мен езудің қатысына қарай езулік. Себебі бұл дыбысты
  • айтқанда ерін жиырылып, езу артқа қарай тартылады.
  • ІІ топ
  • 1. Бұл – дауысты дыбыс. Себебі бұл дыбыс айтқанда өкпеден
  • шыққан ауыз қуысында ешбір кедергіге ұшырамай еркін шығады.
  • 2. Тілдің қатысына қарай тіл алды немесе жіңішке дауысты дыбыс. Себебі бұл дыбысты айтқанда тілдің ұшы сәл алға қарай созылып, үсті сәл төмендейді.
  • 3. Жақтың ашылу дәрежесіне қарай ашық дауысты. Себебі бұл дыбысты айтқанда ерін жиырылып, езу артқа қарай тартылады.
  • 4. Ерін мен езудің қатысына қарай езулік. Себебі бұл дыбысты айтқанда ерін жиырылып, езу артқа қарай тартылады.
  • A
  • Ә

Бүгінгі сабағымызды қорытындылай келе «Фонетика» сөзжұмбағын шешеміз.

  • Бүгінгі сабағымызды қорытындылай келе «Фонетика» сөзжұмбағын шешеміз.
  • 1. Фонетикалық ең кіші бөлшек ( Фонема)
  • 2. Сөздердің айтылу нормаларының жиынтығы ( Орфоэпия )
  • 3. Сөз бөлінісі ( Буын )
  • 4. Буын түрі ( Бітеу )
  • 5. Дауыссыз дыбыстардың түрі ( Қатаң )
  • 6. Әріптердің рет тәртібімен орналасуы ( Әліпби )
  • 7. Сөйлеу нормасына тән фонетикалық құбылыс (Екпін )
  • 8. Дауысты дыбыстардың айтылуына қарай түрі ( Ашық )
  • Ф
  • о
  • н
  • е
  • м
  • а
  • О
  • р
  • ф
  • о
  • э
  • п
  • и
  • я
  • Б
  • у
  • ы
  • н
  • Б
  • і
  • т
  • е
  • у
  • Қ
  • а
  • т
  • а
  • ң
  • Ә
  • л
  • і
  • п
  • б
  • и
  • Е
  • к
  • п
  • і
  • н
  • а
  • ш
  • ы
  • қ
  • Бағалау картасы
  • Күтілетін нәтиже
  • Оқушы өздігінен жұмыс істеуге
  • дағдыланады .
    • Оқушының қабілеті
    • айқындалады.
    • Қызығушылығы артады, білімін толықтырып отырады.
    • Әр кезде көкірегінде сайрап тұратын болады.

Пайдаланылған әдебиеттер:

  • Пайдаланылған әдебиеттер:
    • 1.Н. Оразахынова «Сатылай комплексті талдау», Алматы 1992 жыл.
    • 2.«Сатылай комплексті талдау» ( Оқушылардың лабораториялық жұмыстары) 3 кітап І бөлім – Алматы 2003 жыл.
    • 3.Н. А. Оразахынова, Ж. Т. Исаева, Г. С. Сүлеева. Қазақ тілі ( сөзжасам, морфология ). Алматы 2004 «Арыс» баспасы.
    • 4.«Қазақ тілі мен әдебиеті», Алматы, №7, 2009
  • Зейін қойып тыңдағандарыңызға рахмет!

Каталог: wp-content -> uploads -> 2015
2015 -> Реферат kz Қазақша рефераттар сайты Талғат Амангелдіұлы Мұсабаев Қазақстанның ұлттық ғарыш агенттігінің төрағасы. Ғарышкер, техника ғылымдарының докторы
2015 -> Реферат kz Қазақша рефераттар сайты Жердегі сұлулықтың мекені
2015 -> Реферат kz Қазақша рефераттар сайты Жердегі сұлулықтың мекені
2015 -> Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі
2015 -> Абай және кітапхана
2015 -> Реферат kz Қазақша рефераттар сайты Абайтанушы
2015 -> Абайдың ақын-шәкірттері Ақылбай Абайұлы
2015 -> Реферат kz Қазақша рефераттар сайты
2015 -> 1961 жылы 12-сәуiрде Юрий Гагарин «Восток» кемесiмен ғарышқа ұшты Юрий Гагарин


Достарыңызбен бөлісу:




©www.engime.org 2020
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет