Қазақстанның ірі мемлекет қайраткері, ұлт жанашыры, ел қамқоры, халқымыздың біртуар перзенті



бет3/21
Дата04.11.2016
өлшемі5,71 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   21

Әлімжанов Баянғали Тақанүлы

ақын, драматург, жазушы, жыршы, манасшы.

Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері,

Қырғызстанның А.Малдыбаев атындағы

Халықаралық сыйлығының лауреаты.

Шығармашылық жұмыста. Астана қ.

Ақ боран, қысы қатты, қары қалың.

Солтүстік сары алтындай соры қалың.

Шынардай мұздақ тасты жарып шыққан

Ұлдары ойы терең, жаны жалын.


Тарихтың ой жүгіртсең ар жағына,

Жер үшін садаға боп мал-жаны да.

Атойлап Алаш ұлы қарсы шапқан

Жоңғардың жалақтаған қанжарына.

Жұрт болып жігін тауып жол бермеген

Жымысқы жандаралдың жанжалына.

Қып-қызыл қанға батып атамекен

Қалың жау шеп құрса да жан-жағына,

Зеңбірек зірк-зірк етіп, доп жаудырып

Замана астан-кестең болғанында

Қасқайып туған жерді қорғап қалған

Мың алғыс ата-баба аруағына!


Бұйығы бодандықтың заманында

Лаж таппай ақ патшаның амалына.

Шұбар төс, шынжырбалақ шонжарлардың

Шұрайлы жерден тайып табаны да,

Алқаптар айналып кеп түсе берген

Ақшалы алпауыттың аранына.


Көрсе де қиғаш қылық бөтендерден,

Даланы емін-еркін мекендеген,

Тағы да талай зардап тартты қазақ

Кеңестік кеңеспейтін көсемдерден.

Картаны қарындашпен бір-ақ сызып

Жеріңді қайшыменен кесем деген.


Мың тоғыз жүз елу төрт

Жылқы жылы келгенде

Қазақстан жерінде

Тың игеру басталды

Әлемде бұрын болмаған

Мұндай үлкен көлемде.

Тербеледі тың дала

Деп айтылды өлең де.

Ерендердің еңбегі

Бейнеленді өнерде,

Масайрамай қайтеді

Біз керемет дегенге.

Көзсіз сеніп көсемге

Тасқұдайдай табынған

Көңілі соқыр керең де.

Төбесінен тастаған

Алданып тиын-тебенге

Қара халық тер төгіп

Бейнетін тартқан төменде.

Саналының ақылын

Құрсаулап ұстап шегенде,

Көңілден туған көп ойды

Қуырып алып шөгенде

Көжедей құйған тегенге.

Осының бәрін көргенде

Сабыр сақтау оңай ма

Зерек туған беренге

Ерлердің шері тарқамай

Айналған беріш, шеменге.

Арғымақты ақсатар

Тұяққа қаққан шегең де.

Өрелі жанды оңдырмас

Өкшеге кірген тебен де.

Тарылмай қоймас тынысың

Темірдей шеңгел тарбиып

Төніп тұрса төбеңде.

Оңай емес ойласаң

Тың игеру дегенің

Қатпар-қатпар құбылыс

Көп сыры жатқан тереңде!
Жайылып жер-жаһанға дабыстары.

Тынымсыз алға қарай қарыштады.

Тұяғы тұлпарлардың тиген жерді

Трактор шынжыр табан жаныштады.

Ұлы еңбек, ұлы дастан он сан ұлттың

Тағдыры бір арнада табысқаны.

Қып-қызыл қиянат қой бір жағынан

Тапталса ата жұрттың намыстары!


Бульдозер бір-ақ сүзіп зиратыңды,

Ескерткіш ескі қорым қиратылды.

Ана тіл, ата дінің қысым көріп

Қыл бұрау тартқан сымдай ширатылды.


Тың төсін тілген кезде түренімен

Қазақтың қан саулаған жүрегінен.

Жазылса жан жарасы жазылар тек

Қалтқысыз шын достықтың тілегімен!


Кең дала төңкеріліп шыр айналды.

Тың өлкесі – Целинный крайланды.

Темірмен түп-тамырын қопарып ап

Жұтуға түгелімен ыңғайланды.

Қазақтың бес обылыс Солтүстігін

Қосуды Россияға шын ойланды.

Бар ма екен қазағымнан басқа халық

Көтерген қыңқ етпестен мұндай лаңды?


Күштінің жөн таңдай ма үстемдігі.

Назары несібеңе түскен күні.

Бұл аймақ бетке шыққан қаймағындай

Даланың ұлан-байтақ үштен бірі!


Советтер Одағының ел ағасы

Жарқырап Хрущевтің дана басы.

Мәскеуге қазақтарды шақыртыпты

Әрине, ішуге емес қонақ асы.

Қағады арқасынан Тәшеновті.

Совминнің Қазақстан төрағасы:


«Бір бауыр тату-тәтті болайық та,

Жер де ортақ, су да ортақ қой халайыққа,-

Бірінші секретарың күлімдейді

Кеңесі жүріп тұрған талай ұлтқа,

Соқамен ескіліктің тоңын жыртып

Орақпен достық дәнін орайық та.

Сыздатпай Солтүстікті соқыр шектей

Ресейге тұтас қоса салайық та.

Сіздің ғана қаулыңыз керек боп тұр

Қайтеді көнбегенде Қонаев та

Бұл өзі негізінде шешілген іс

Қағаздап, заңдастырып алайық та!»

Жұмабек Никитамен дос-жар еді.

Бас қосса көп қызықты бастар еді.

Мәз-мәйрәм арқа-жарқа араласып

Әзілді түйдегімен тастар еді.

Тастамай сөзін жерге, төс қағысып

Тапсырған жұмысын да қоштар еді.

Бірақ та мына сөздің жөні бөлек

Иықтан қара аспандай басқан еді.


«Кремль көк тіреген кемел сарай.

Екі етпей дегеніне көнгем талай.

Сіз басшы, сөзіңіз заң... Кешіріңіз,

Бөлшектеп туған жерді берем қалай?!

Қалса да амал қанша, көңіл мейлі,

Әділет ойыңыздан көрінбейді,

Біртұтас республика Қазақстан

Жырымдап жер мен суы бөлінбейді!»


Тілімді мына қазақ алмады деп

Хрущев қып-қызыл боп долданды кеп,

Тәшенов тайсалмады қаһарынан

Кеткендей Алпамыс пен Қобыланды боп,

Күмбезін Кремльдің кернеп кетті

Басшының ащы айқайы салған үдеп!


«Бәрі де жері емес пе Эс-сес-сердің.

Эс-сес-сер болмағанда өспес едің.

Ойыма алғанымды атқармасаң

Мен саған өле-өлгенше өштесермін,

Кісендеп, ауыздықтап, торға қамап,

Төбеңді сүйменменен көп тесермін!»

Үстелді қаһарланып соққылады,

Үндемей көнтерілі көп шыдады.

Ол кезде тырп етуге шама қайда

Соққыға себепкерді жоқ қылады.

Це-Каның мүшелері іштен тынды

Секеңдеп Хрущевтің қос құлағы.

Жұмабек жымнан атқан жолбарыстай

Қып-қызыл қос құлақты осқылады:


«Қылып ал қыларыңды, пісіріп же,

Тірідей отқа қақтап, тұшынып же,

Уатып сүйегімді, күлімді шаш

Көнбеймін мұндай қорлық ісіңізге,

Қазақтың жерін қылғи салам деген

Ой кірмесін өң түгіл түсіңізге!»


Бетіне ешкім келмеген,

Келмек түгіл бетіне

Басын шайқап көрмеген

Мұндай жауап басшының

Қамшыдай батты етіне.

«Бұл қайдан шыққан жұмыс?»- деп.

Қарыс азу –құрыштай

Қырш-қырш шайнап әр сөзін

Қандырды құлақ құрышын
Қырыс мінез Хрущев.

Жолдастар басын шұлғиды

Не десе де дұрыс деп,

Бұрыс десе бір бәле

Кетеді үлкен ұрыс боп.

Қызыл хатшы қаһарман

Ысқырып тұр жылтылдап

Қиып түсер қылыш боп!


«Зардабын көп тартарсың бұл қатаның.

Алмайды сәлеміңді бір қатарың.

Өзіңнен төмендерге кіріптар ғып

Мен саған тек түсіңде тіл қатармын.

Құны жоқ қуыршақтың сөзін қайтем

Өкімді Москвадан шығартармын!»


Қиқулатса Хрущев

Атлантика бір аунап

Шошынатын жарты әлем

Құйын ба, әлде жын ба деп?

Үрпек бастар үйірі

Төбелдей топқа төніп тұр

Үрей – құтын ұшырып

Ушыққан сайын ура деп.

Қадалғандай жүрекке

Улы жебе тура кеп.

Сыбырлайды сақтық үн

«Бас сауғалап бұға кет!»

Көне салса «ләпбайлап»

Айғай да жоқ, шу да жоқ.

Темір тағып төсіне

Даңғазалап насихат

Жар салады жалғанға

Жер жүзілік тұлға деп,

Атамекен жері үшін,

Исі қазақ елі үшін,

Шыбын жаны шырылдап

Жалғыз шықты майданға

Жалаңтөс батыр Жұмабек!

«Ұлы едім қазақ деген бір атаның

Тереңнен төрт мұхитты тулатармын,

Бұтарлап отар елдей жұтпақшы деп

Мен сізді ай-әлемге шулатармын!

Жер берген құдай дархан қазағыма.

Көнбейді ол құйтырқыға, мазағыңа.

Өтпейді ешкімнің де өңешінен

Тас болып тұрып қалар тамағына!»
Хрущев Тәшеновке кектенеді.

Тектіге кектенуі тектен бе еді?

Орайын келтіріп ед орап әкеп

Жұмекең жәрәйт десе, біткен еді,

Қазақтың бес обылыс атырабы

Ресейдің қоластына өтпек еді.

Қарумен қанша ғасыр тындырмаған

Шаруаны бір қаулымен реттер еді.


Хрущев қазақ жерін ала алмады.

Жер-көкке Жұмабекті жамандады.

Қуғындап, қызметінен төмендетіп

Сындырып қор қылуға амалдады,

Басына бұлт төнгенде Тәшеновке

Бір қазақ арашашы бола алмады,

Жүргендер Жұмекелеп сырт айналып

Өзіне сол керек деп табалады.


Сынбады, батыр бірақ сына алмады.

Тыс қалып тіршіліктен бұға алмады.

Мысықтар пеш түбінде көзін қысқан

Ұғар ма жолбарысты бұғаудағы.

Тұрды оған өмір бойы қуат беріп

Алаштың азаттығы – ұлы арманы!


Ежелден қилы-қилы тарих қалған.

Аңыз көп үлгі тұтар алыптардан.

Уақыттың таразысы елеп-екшеп

Кімнің кім екендігі анықталған.

Ерлігі Тәшеновтың тым ерекше

Намыстың оты болып жанып қалған.

Шайқасып жалғыз өзі жаннан кешіп

Қазақтың жерін аман алып қалған!


Тәшенов келіскенде бас сауғалап

Қалып ед қазақ мәңгі масқараға.

Ресейдің меншігі боп кетер еді

Тау, орман, көл мен дала, баспанаң да,

Көкшетау, Бурабай мен Қызылжарың

Ақмола, Павлодар мен Қостанай да,

Басқаның босағасы болар еді

Бүгінгі бәйтерегің – Астанаң да!


Тағдыры ұлы ерлікке жолықтырған

Ел үшін кету бақыт, болып құрбан.

Биік ой, асқақ сезім бойын билеп

Даңқты ел тарихын толықтырған

Партия солдаты боп жүрсе дағы

Жүрегі қазағым деп соғып тұрған.

Ең жарық жұлдыздардың бірі Жүкең

Азаттық аспанында жанып тұрған!!!




СЛОВО ОБ ОТЦЕ

Ташенев Саян Жұмабекұлы

Алматы қ.
В последнее время периодической печати появилось много публикаций о моем отце – Ташеневе Жумабеке Ахметовиче, о его деятельности Председателем Президиума Верховного Совета Казахской ССР, Председателем Совета Министров Казахской ССР. Чаще всего вспоминают о резком расхождении с бывшим Первым Секретарем Центрального Комитета Коммунистической партии Советского Союза, председателем Совета Министров СССР Н. Хрущевым, который чувствовал себя на этом посту как разгулявшийся купчишка, считая, что любая его «идея» будет исполняться безропотно и немедленно. Так, Н. Хрущев в 1954 году решил «подарить» Крым Украине, произвольно отрывая его от России, не спрашивая ничьего мнения и, тем самым, даже не понимая какую бомбу замедленного действия он закладывает в отношениях между Россией и Украиной. И сейчас, между политиками двух независимых государств не утихают споры по этому запутанному вопросу.

Н. Хрущев продолжал выдавать политически безграмотные и опасные идеи. В 1960 году вызвав в Москву руководителей Казахской ССР (Кунаева Д.А., Ташенева Ж.А. и других) Н. Хрущев «преподнес» им свою новую «идею»: необходимо на базе пяти северных областей Казахстана создать так называемый Целинный край с прямым подчинением Москве. Н. Хрущев надеялся в ответ заслужить привычное «одобряем», но мой отец просто ошарашил его своей резкой непокорностью и возражением, заявляя, что это противоречит закону федеративного устройства СССР, закону, о котором Н. Хрущев не имел никакого представления. В итоге, моему отцу пришлось лишиться своего поста и он был отправлен в Южно-Казахстанскую область на должность заместителя председателя облисполкома, где он проработал 14 лет до выхода на пенсию.

Причем, следует сказать, что сама процедура снятия моего отца с должности Председателя Совета Министров Казахской ССР напомнила «театр абсурда». Началась мышиная возня с кинофотодокументами, книгами и другими документами, когда его имя не разрешали упоминать в печати, из кинолент вырезали кадры с его присутствием и прочее, и прочее.

Спасибо его друзьям и единомышленникам, которые пробили брешь в этой стене молчания своими воспоминаниями и справедливыми размышлениями. Но, как говорится, справедливость – это поезд, который всегда приходит с опозданием.

Мне хочется поделиться с читателями всего одним эпизодом из жизни Жумабека Ахметовича Ташенева. В 1956 году мой отец был назначен председателем комиссии и реабилитации жертв сталинских репрессий в казахстанских лагерях ГУЛАГА. В нее вошли работники прокуратуры, партийные и советские работники, и впервые – представители общественных организаций. Выехали в лагерь, который находился в Карагандинской области. Вкинув в обстановку, которая напоминала гитлеровские лагеря смерти «я понял», рассказывал отец, «что огромное количество пребывших в Карлаге так называемых «преступников» – заключенных было репрессировано незаконно и большинство из них прошли не одни круги этого ада». Вызывавшиеся на комиссию репрессированные люди рассказывали как их содержал сталинский режим, как избиениям, травле, унижениям подвергала их охрана лагерей. Многие заключенные рассказывали , что были арестованы и осуждены по клеветническим доносам соседей, сослуживцев, даже незнакомых им людей в тридцать шестом, тридцать седьмом, тридцать девятом, сороковом годах часто не имея возможности получить хотя бы весточку от родных и близких. «Вызываем одного старика – казаха, спрашиваем как он попал сюда, а он отвечает, что ему предъявили обвинение в троцкизме, хотя он никогда в жизни не только не видел Троцкого, но даже не слышал о нем. Вызываем другого и пытаемся определить, каков был режим лагерной жизни. В ответ он снимает свою одежду и показывает сломанные ребра и выбитые зубы. Этого, продолжает отец, не выдерживали даже члены комиссии».

«За все время работы комиссии по реабилитации», продолжал отец, «перед нами прошли искалеченные и растоптанные истории жизни многих ни в чем неповинных людей, за которыми стояли беспомощные и опозоренные члены их семей, матери, жены, сестры, тоже как бы отмеченные печатью родственников «врагов народа». После месяца работы председателем комиссии по реабилитации я почувствовал, как что-то меняется во мне, какая бездна бесчеловечности и садизма была разбужена в людях сталинским режимом».

Далее. «Вызываем заключенного по фамилии. Вдруг вводят в кабинет семнадцатилетнего парнишку, худого с изможденным телом и лицом. С удивлением спрашиваю его: как ты здесь оказался? Дрожащими от волнения губами отвечает – на демонстрации 1 мая случайно уронил портрет Сталина. НКВД решил, что я – враг народа. Вот и все. Спрашиваю: у тебя родные есть? Только одна мать в Москве. Тут я дал волю своим чувствам. Выругал дрожащего от страха начальника лагеря и приказал ему – немедленно одеть мальчишку, дать ему на дорогу денег, продуктов, вернуть матери сына. Вот и все».

История эта имела свое продолжение. В конце восьмидесятых годов прошлого века уже после смерти отца, моя сестра, живущая с семьей в Москве, рассказывала, как однажды включив телевизор, по одной из московских программ в передаче услышала имя отца. Речь шла о бесчеловечном сталинском режиме репрессий. Выступал тот самый бывший мальчишка-лагерник, которого Жумабек Ахметович Ташенев вернул к своей матери. Конечно, это был уже не раздавленный, к счастью, узник Карлага, а убеленный сединой пожилой человек с украденным у него детством и юностью, по горло хлебнувший и горя и слез.

Даже если бы мой отец, Жумабек Ахметович совершил в своей жизни только один этот поступок, то и тогда он был бы достоин звания Человек, потому что память спасенного им мальчика всегда служила ему путеводной звездой. А это намного дороже тех золотых звезд, которыми награждали себя и своих приспешников «кремлевские долгожители».

Это только один эпизод из жизни моего отца – Жумабека Ахметовича Ташенева.







Оспанова қ.б.
Незабываемые встречи – естен кетпес кездесу
Для потомков и истории…
Жұмабек тәшеневтің өмірі мен қызметі ақындар шығармаларында
Куандыкова а. (каргту, бт-15-5) науч.рук: ст.преподавтель нуржанова к.к.
Кенжеғұл ж.м. (караганда, каргту) балгабекова а
Жұмабек тәшеневке

Каталог: wp-content -> uploads -> 2016
2016 -> Дәріс №1 Тақырыбы: Саясаттану ғылым және оқу пәні ретінде
2016 -> ОҚУ Әдістемелік кешен пәН «Қазақ Әдебиетін жаңа технология бойынша оқыту әдістемесі» мамандық
2016 -> Сабақтың тақырыбы Үш бақытым. Мұқағали Мақатаев Туған тілім. Дихан Әбілов Жалпы мақсаты
2016 -> «Алаштану негіздері» таңдау курсы Түсінік хат «Алаштану негіздері»
2016 -> Сабақтың атауы Н.Әлімқұлов Қоңырау Мақсаты
2016 -> Силлабус Пән: Педагогика тарихы Курс: 4 Мамандық: 5В010200 «Бастауышта оқытудың педагогикасы мен әдістемесі» Кредит саны: 2 Экзамен: 7 семестр Семей-2015 «Педагогика тарихы»
2016 -> Қазақстан республикасының білім және ғылым министрлігі
2016 -> Сабақтың атауы Бейнелеу өнерінің түрлері Сілтеме Сабақтың жабдығы
2016 -> Сабақтың тақырыбы: Менің Отаным Қазақстан
2016 -> Сабақтың тақырыбы: Абайдың өмірі


Достарыңызбен бөлісу:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   21


©www.engime.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет